Planowanie spadkowe

Autor: Adam Stefański 11.09.2022 r.

Planowanie spadkowe obejmuje plany sukcesji dla danej rodziny, organizacji gospodarczej albo majątkowej. Sukcesja dotyczy przekazania majątku sukcesorom – następcom prawnym. Poszczególne etapy życia rządzą się swoimi prawami. Dopóki się nie usamodzielnimy, nasi rodzice w dużej mierze biorą odpowiedzialność za to, jak ich latorośl wkroczy w dorosłość. Jak ten proces będzie przebiegał, w dużej mierze uzależnione jest od tego, jak oni sami zostali przygotowani do tego przez swoich rodziców, a ich rodzice przez swoich, itd.

Ten cykl powtarza się z pokolenia na pokolenie. Tak zwana sukcesja pokoleniowa, określana też następstwem prawnym, może następować automatycznie, bądź też w jakiś sposób może być zaplanowana.

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że pozostawiając sprawy samym sobie, godzą się na dziedziczenie ustawowe. Może to mieć negatywne skutki i powodować nieświadome wyrządzenie krzywdy bliskim.

W ostatnich latach udało się wypracować mechanizmy polegające na łączeniu elementów prawa spadkowego, jak też innych gałęzi prawa z produktami finansowymi.

Jak prawidłowo rozporządzić majątkiem?

Przyglądając się temu bliżej możemy zauważyć, że nie ma jednej sprawdzonej recepty. Sytuacja każdego z nas jest inna, dlatego, aby zrobić to skutecznie, należy podejść do tego indywidualnie i bardzo szeroko. Sam fakt, że będziemy głównie opierać się na szeroko pojętych aspektach prawnych, czy też finansowych, nie ułatwia zadania. Dodatkowo może wiązać się to z trudną, w niektórych przypadkach, dyskusją w rodzinie. Rozmowa o pieniądzach, o majątku, często wywołuje negatywne emocje, mogą w niej wychodzić długo skrywane żale lub nierozwiązywane od lat problemy.

Czy to oznacza, że nie warto planować sukcesji?

Zdecydowanie warto! Powiem krótko, każdy z nas powinien podjąć to wyzwanie, przemyśleć kto i co otrzyma po naszej śmierci. Unikniemy w ten sposób niepotrzebnych kłótni i nieporozumień.

Dopiero kompleksowa analiza sytuacji majątkowej pod kątem dziedziczenia, identyfikacja zagrożeń oraz wskazanie dostępnych rozwiązań może zapewnić prawidłowe dysponowanie majątkiem.

Każdy z nas funkcjonuje w jakiejś określonej rzeczywistości, ma rodzinę bądź jest osobą samotną, pracuje na etacie lub prowadzi firmę, w końcu każdy z nas ma też jakieś zobowiązania, które mogą powstać dopiero w momencie śmierci. Warto jest to wszystko rozważyć i być świadomym jakie to rodzi skutki.

Należy zauważyć, że w konsekwencji, planowanie sukcesji staje się procesem niezwykle złożonym i wymagającym holistycznego podejścia. Nie możemy ograniczyć się do rozwiązań przyjętych wyłącznie w jednej gałęzi – np. prawa handlowego i gospodarczego. Normy kodeksu spółek handlowych nie mogą być rozważane z pominięciem powiązań z prawem spadkowym, rodzinnym, podatkowym czy też procedurami cywilnymi. Nie jest także możliwa analiza sytuacji prawnej firmy rodzinnej bez korelacji z sytuacją prawną rodziny.

Dlatego rozpoczynając pracę nad budową planu sukcesji, zwracamy uwagę na kwestie majątkowe, tj. własność lub współwłasność, występującą na konkretnych składnikach majątku (w tym firmy) w rękach poszczególnych członków rodziny biznesowej, często w małżeństwie nestora lub nestorów. Zdarza się, że faktyczny stan prawny majątku danej rodziny zdecydowanie odbiega od odczuć czy wiedzy familiantów.

Sukcesja i co dalej?

Zatem, Sukcesją możemy określić zaplanowane, świadome, celowe i dobrowolne zarządzanie własnym (rodzinnym) majątkiem w dłuższej perspektywie czasu. Na każdym etapie może on obejmować różne narzędzia takie jak darowizny, intercyzy, produkty inwestycyjne, kapitałowe, lokaty, polisy ubezpieczeniowe. Gdyby na danym etapie życia nas zabrakło, powinniśmy zapewnić wykonanie tego, czego byśmy sobie życzyli, a mianowicie: utrzymanie majątku, płynność zarządzania majątkiem, właściwy i bezsporny podział majątku w rodzinie, finansowe pokrycie spłat pomiędzy spadkobiercami lub osobami trzecimi (wspólnikami), zapewnienie wykonania innych funkcji, jak na przykład opieki nad dziećmi lub osobami starszymi i chorymi. Ta płaszczyzna dotyczy rozważenia zajścia określonych zdarzeń: śmierci poszczególnych członków rodziny lub rozwiązania (ustania) organizacji gospodarczej (spółki). Wówczas dopiero możemy stwierdzić, że nasze planowanie obejmuje wszystkie ryzyka i jest do końca przemyślane.

Tak więc, w społeczeństwie dobrze urządzonym plany życia jednostek są różne w tym sensie, że kładą nacisk na inne cele, ludzie zaś mogą określać swe dobro swobodnie, traktując poglądy innych w tej sprawie jedynie jako rady. W społeczeństwie dobrze urządzonym obywatele uznają te same zasady słuszności w konkretnych przypadkach i dążą do takiej samej oceny w konkretnych sprawach

Łącząc doradztwo ubezpieczeniowe i prawne w jednym miejscu można zapewnić klientom kompleksową obsługę.